About Ron Schutte

This author has not yet filled in any details.
So far Ron Schutte has created 275 blog entries.

Holland Fruit House Romania aanwezig op Open dagen Fruitteelt

Zoals bekend maakt de Coordinator Fred Evers van het voornoemde cluster  ondernemers deel uit van de actieve DRN Task Force Agri & Food Romania. In dit kader zal hij tijdens de twee Open Dagen op 16 en 17 augustus a.s. in de Proeftuin Randwijk(nabij Wageningen) met een Roemeense delegatie “decision makers” deelnemen aan deze dagen, uiteraard in gezelschap van de Nederlandse ondernemers die lid zijn van het Holland Fruit House(Romania). Naast het zakendoen van Business-to-Business heeft het cluster ook als ambitie om  in Roemenië vorm te geven aan een praktijkgerichte opleiding voor de fruitteelt met proeftuinen, waarbij de Proeftuin in Randwijk als voorbeeld kan dienen. In de plaats Maracineni(nabij Pitesti) heeft de cluster Holland Fruit House reeds een groot perceel ingericht in samenspraak met het Roemeense Research Institute for Horticulture(ICDP- Institutul de Cercetare – Dezvoltare pentru Pomicultură). Voor nadere informaties: info@evertseninternational.eu en zie ook www.hollandfruithouse.ro

Romanian Business Day 2018 in Amsterdam

Op donderdag 22 november a.s. zal het inmiddels welom bekende event van de Romanian Business Day in de Johan Cruijff ArenA worden georganiseerd. Na de vakantieperiode zullen nadere informaties volgen mede in verband met het speelschema van Ajax. Zoals gebruikelijk zal het een co-productie van de ING Bank zijn en het Dutch Romanian Network c.q. Romanian Netherlands Chamber of Commerce. Voor de sponsoren en leden zijn er mogelijkheden om kosteloos exposure te generen en onder andere om deze reden maken wij vroegtijdig de datum bekend. Gelet op de vakantieperiode zullen wij deze uiteraard herhalen.

Voorinformatie :Nationaal Export Event in ‘s-Hertogenbosch

Op woensdag 3 oktober a.s. wordt weer het Nationale Export Event gehouden en deze keer is de bijzondere locatie 1931 Congrescentrum in Den Bosch. Het was de eerste overdekte en afgesloten veemarkt van  Nederland werd in 1931 geopend in Den Bosch. Volgens de architectuur van die tijd (de Amsterdamse School) werden een marktplaats en diverse hallen gebouwd, nét buiten het centrum. Van 1931 tot en met 2001 werden deze hallen intensief gebruikt door veehandelaren uit de regio. Thans is het al jaren een uitstekend congrescentrum met enorm veel parkeerplaatsen en gelegen naast de Brabanthallen.
Het Nationaal Export Event is hét evenement voor startende en ervaren exporteurs die willen investeren in internationaal succes. Spreek met Nederlandse diplomatieke vertegenwoordigers uit meer dan 100 landen en met de specialisten van ING, Evofenedex en de Netherlands Enterprice Agency (RVO.nl). Naast een-op-eengesprekken staan ook huiskamergesprekken en workshops op het programma en is er volop ruimte om te netwerken met collega-ondernemers.Ongetwijfeld zal op de achtergrond een rol spelen dat ’s-Hertogenbosch voor 2018 als Brabantse hoofdstad de door de EU ingestelde erkenning heeft van European Region of Gastronomy en die het volgend jaar aan de Roemeense stad Sibiu is toegekend. Dat impliceert dat de belangrijke agri & foodsector centraal staat die tot de Nederlandse topsectoren behoort.
Uiteraard zal Roemenië ook prominent zijn vertegenwoordigd, zoals onder andere door het Dutch Romanian Network c.q. Romanian Netherlands Chamber of Commerce en de handelsraad van de Nederlandse ambassade. Voor het voorlopig programma en deelname verwijzen wij u naar https://exportevent.nl/

Roemenië wordt derde grootste producent in Europa van aardgas

Roemenië zou de op twee na grootste producent van aardgas in Europa kunnen worden vanwege de offshoregasprojecten in de Zwarte Zee, volgens Francois-Regis Mouton, directeur van EU-aangelegenheden bij de internationale vereniging van olie- en gasproducenten (IOGP).
Hij voegde eraan toe dat de potentiële gasvoorraden in de Zwarte Zee meer dan 200 miljard kubieke meter bedragen. Deze middelen zullen leiden tot diversificatie van de gasvoorziening in Zuidoost-Europa.
“Hiervoor hebben we interconnecties, marktliberalisatie en een stabiel wettelijk kader nodig”, zei hij, volgens de lokale Agerpres.
Volgens een onderzoek van Deloitte zullen de investeringen in gas uit de Zwarte Zee extra begrotingsinkomsten van 26 miljard USD genereren en in 2040 ongeveer USD 40 miljard aan het BBP van Roemenië toevoegen.
Hongarije is officieel de eerste klant voor het Zwarte-Zeegas in Roemenië nadat de Hongaarse regering een overeenkomst met de Amerikaanse groep ExxonMobil voor gasleveringen vanaf 2022 had ondertekend. Deze leveringen zullen de helft van het jaarlijkse Hongaarse gasverbruik dekken, momenteel ongeveer 10 miljard kubieke meter.
Dit zou echter vereisen dat de Roemeense gastransporteur Transgaz, die eigendom is van de overheid, de tweede fase van de BRUA-gaspijpleiding voltooit, waardoor het gastransport van Roemenië naar Hongarije zou kunnen toenemen tot 4,4 miljard kubieke meter per jaar. De volledige capaciteit van de pijpleiding is tot 2037 gereserveerd door twee Hongaarse bedrijven.
Hongarije importeert momenteel 85% van zijn gas van de Russische groep Gazprom. ExxonMobil en de Roemeense groep OMV Petrom exploiteren de grootste offshore gasrand in de Zwarte Zee.

Roemeense kledingindustrie moet bakens verzetten

Een onderzoek van MKOR Consulting laat zien dat circa 90% van de kleding en schoenen die Roemenen kopen, worden geïmporteerd. Ongeveer komt 91% van de modeverkoop in Roemenië van import op een markt die dit jaar wordt geschat op EUR 2,38 miljard.Daarentegen  exporteren ze bijna alles dat ze nationaal produceren, namelijk 94%, terwijl mode-importen 91% van het verbruik van de Roemenen dekken. We schatten dat de mode-export dit jaar EUR 3,63 miljard zal bereiken, terwijl de invoer EUR 2,17 miljard zal bereiken, een stijging van 14% ten opzichte van vorig jaar.Deze merkwaardige verhouding lijkt ons een vervolgonderzoek te rechtvaardigen.
Verder gaf het onderzoek aan dat kleding ongeveer 77% van de mode-aankopen van de Roemenen vertegenwoordigt, waarbij H & M, Zara en Decathlon deze markt domineren. Er zijn bijna 19.000 modewinkels in Roemenië, waarvan een kwart buitenlands is. Buitenlandse retailers nemen 64% van de totale omzet voor hun rekening, Ongeveer 85% van de Roemenen koopt kleding en schoenen in een  winkelcentrum, 54% koopt online en 28% koopt in speciaalzaken. Het online segment zal dit jaar naar verwachting met 20% stijgen tot EUR 258 ​​miljoen. De belangrijkste spelers in dit segment zijn H & M, Fashion Days, Zara en eMAG.

Ford Romania investeert € 200 miljoen in nieuw model

Naast deze stevige investering in productlokatie van Ford in Craiova impliccert het ook de uitbreiding van 1500 nieuwe arbeidsplaatsen. Het “nieuwe”model is in feite een drastische facelift van de bestaande Ford Eco Sport met de 1.0 EcoBoost motor.
“Investeren in de toekomst van Craiova is een teken van het vertrouwen van Ford in de toezeggingen van de Roemeense regering om belangrijke infrastructuurverbeteringen en verbeteringen aan de logistieke structuur aan te brengen, die absoluut noodzakelijk zijn voor het behoud van het wereldwijde concurrentievermogen van de productie-activiteiten van Ford Craiova. Elke vertraging zou de inspanningen die Ford en zijn leveranciers doen om het groeiende volume aan voertuigen en onderdelen te dragen aanzienlijk beperken “, luidt het persbericht van het bedrijf.
De huidige EcoSport-SUV, geproduceerd in Craiova sinds de lancering in 2017, wordt op Europees niveau verkocht. In de afgelopen tien jaar heeft Ford ook het Ford Transit Connect-bedrijfsvoertuig en het B-Max-model geproduceerd in Craiova.
De al jaren sterk groeiende Roemeense automotive sector heeft ook(en nog steeds) veel toeleveranciers aangetrokken, waaronder ook uit Nederland.
Ford geeft de nieuwe versie een vanafprijs van € 22.500. De volgende stap in het gamma is weer de bekende 125 pk sterke 1.0, uitgevoerd als Trend Ultimate met een vanaf prijs van € 23.700. Op termijn voegt Ford ook de 1.5 TDCi-dieselversies aan de prijslijst van de EcoSport toe. De directie van Ford herinnerde de Roemeense regering aan de toezegging dat er een snelweg gebouwd zou worden van Pitesti naar Craiova en een modernisering van de railverbindingen voor de trajecten Craiova-Timisoara en Craiova-Calafat. Zowel Ford als de nationale autoproducent Dacia wachten ook op de realisatie snelweg Pitesti-Sibiu, die hen zou verbinden met West-Europa.

DRN neemt deel aan informatiemiddag voor starters

Op 13 juni a.s. organiseert De Nederlandse Kamer van Koophandel (Kvk) samen met de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl) een informatiemiddag genaamd Road2 Central and Eastern Europe XL 2018 Het is met name gericht op Nederlandse bedrijven die nog niet in Centraal- en Oost-Europa zijn gevestigd en zich willen oriënteren op de mogelijkheden en kansen die Hongarije, Polen, Roemenië, Oekraïne en Rusland bieden. Hoewel de marktvraag en situaties in de landen sterk van elkaar verschillen(Oekraïne en Rusland zijn geen lidstaten van de Europese Unie) en het derhalve absoluut niet als een homogene markt mag worden gezien, willen de KvK en RVO inzomen op een aantal sectoren zoals Agri&Food, Logistiek/Transport, Life Sciences & Health,Water, Circulaire Economie en Maakindustrie. Voor het programma en aanmelden verwijzen wij u naar de link: https://www.rvo.nl/actueel/evenementen/road2-central-and-eastern-europe-xl-2018
De kosten bedragen € 50. De inschrijving sluit op 1 juni a.s.

DRN en Algemene Verordening Gegevensbescherming

Vanaf 25 mei 2018 geldt de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Dat betekent dat vanaf die datum dezelfde privacyregels gelden in alle landen van de Europese Unie. Uiteraard geldt de AVG ook voor de DRN en voor de ondernemers. Het voorstel is pas op 13 maart jl. aangenomen in de Tweede Kamer en op 15 mei jl.is het door de Eerste Kamer als hamerstuk afgedaan. Slechts vier Europese lidstaten hebben hun regels op orde. Duidelijk is dat voor veel ondernemers de wet te complex is en zijn de gevolgen ervan moeilijk te overzien. Zeker omdat elk bedrijf anders werkt. De oplossing zit hem in maatwerk, volgens de ondernemingsorganisaties. Op individueel niveau kan een ondernemer dat zelf regelen. Maar maatwerk kan ook op brancheniveau, om zo grote groepen dezelfde soort ondernemers in één keer te bereiken. Verschillende brancheverenigingen hebben handleidingen of een toolkit ontwikkeld voor hun leden. Ontwikkelingen zullen wij in de komende nieuwsbrieven melden. Uw privacy is belangrijk voor ons. Daarom informeren we u graag over ons herziene privacy statement. In dit statement beantwoorden wij de belangrijkste vragen over de verwerking van persoonsgegevens door het Dutch Romanian Network. Daarbij geven wij voorbeelden om deze uitleg zo duidelijk mogelijk te laten zijn. Ook hebben we meer informatie over uw rechten toegevoegd.
Klik hier om het bijgewerkte privacy statement te lezen. Uiteraard is deze ook van toepassing voor de DRN Nieuwsbrief, die in het voortraject al heeft geanticipeert op voornoemde wetgeving.
Wij conformeren ons aan de reeds vigerende uitgangspunten die samenvattend luiden:

  • Wij zijn volledig transparant over welke gegevens we van u gebruiken.
  • Wij delen uw gegevens nooit met andere partijen voor commerciële doeleinden.
  • U heeft het recht om in te zien hoe we uw data gebruiken.
  • U heeft het recht op vergetelheid (het volledig wissen van uw persoonlijke data).

Feiten en cijfers over de Roemeense digitalisering

Roemenië blijkt de laagste positie in te nemen in de Europese Unie qua digitalisering volgens de index van de economie en de digitale samenleving die recent door de Europese Commissie is gepubliceerd. En met betrekking tot online handel behoort Roemenië ook tot de laagsten in de EU.
De Digital Economy and Society Index (DESI) voor Roemenië steeg van 33,7 in 2017 naar 37,5 in 2018, maar het land blijft de laagste van de 28 EU-landen.”Al met al is de vooruitgang in het afgelopen jaar(2017) traag verlopen en heeft Roemenië de achterstand niet ingelopen.Het niveau van digitalisering van de economie, evenals de digitale competenties van de bevolking, zijn laag en het boekt geen vooruitgang in de meeste DESI-dimensies “- schrijft de Europese Commissie in het rapport voor Roemenië.

De cijfers en feiten inzake de Roemeense digitalisering:

  • 44% van de Roemeense huishoudens zijn geabonneerd op hogesnelheidsbreedbanddiensten (tweede in snelheid in de EU).
  • Het gebruik van breedbanddiensten heeft 67% van de huishoudens bereikt, maar ligt nog steeds onder het EU-gemiddelde van 75%.De digitale kloof tussen stads- en plattelandsgebieden in Roemenië is het duidelijkst zichtbaar in de dekkingscijfers van de volgende generatie (NGA), waaruit blijkt dat minder dan 40% van het landelijk gebied bedekt is.Roemenië blijft ook achter bij het dekken van 4G breedband mobiele diensten, ondanks een sprong van 45% in 2016 naar 72% in 2017.
  • Roemenië maakt deel uit van het cluster van slecht presterende landen.
  • De ICT-sector is verantwoordelijk voor 6-7% van het bbp van Roemenië, en de digitale sector groeit, met twee belangrijke hubs in Boekarest en Cluj en aanzienlijke ICT-investeringen in andere steden.
  • De Roemeense autoriteiten hebben nog geen beleid aangenomen om e-commerce te promoten, inclusief het online winkelen.Aanvankelijk was de beleidsafronding gepland voor 2017, maar de deadline werd verlengd en is momenteel gepland voor 2018.
  • Roemenen zijn erg terughoudend in het gebruik van elektronische bankdiensten en er lijkt sprake te zijn van een algemeen gebrek aan vertrouwen.Net als bij e-commerce is er geen duidelijk openbaar beleid om het gebruik van elektronische bankdiensten te stimuleren.
  • Hoewel het jaar na jaar geleidelijk evolueert, is Roemenië nog steeds de laagste lidstaat van de EU die internet gebruikt.Roemenen lezen online nieuws (69%), luisteren naar muziek, bekijken video’s, spelen spellen (67%) en gebruiken internet voor spraak- of video-oproepen (53%).
  • Hoewel Roemenen graag communiceren via sociale netwerken en video-oproepen, zijn ze terughoudend om online te winkelen (23 – 28) en elektronische bankdiensten te gebruiken (11% – 27) in vergelijking met het EU-gemiddelde.
  • Op het gebied van menselijk kapitaal scoort Roemenië ver beneden het EU-gemiddelde van internetgebruikers, maar er worden vorderingen gemaakt, steeds meer mensen beginnen internet te gebruiken en verbeteren geleidelijk hun digitale vaardigheden.Slechts 61% van de Roemeense burgers maakt regelmatig gebruik van internet, vergeleken met het EU-gemiddelde van 81%.Wat de elementaire digitale vaardigheden betreft, vertoont Roemenië geen significante verbeteringen ten opzichte van de gegevens van vorig jaar en het EU-gemiddelde is bijna tweemaal zo hoog (57%).
  • Wat ICT-specialisten betreft, heeft Roemenië weinig vooruitgang geboekt, met slechts 2% van de werknemers die als ICT-specialisten worden beschouwd.Het groeiende aantal vacatures op het gebied van informatietechnologie zou het aantal ICT-specialisten in de toekomst kunnen vergroten.Deze situatie kan echter worden beïnvloed door recente wijzigingen in de loonbelasting die van invloed kunnen zijn op belastingvrijstellingen voor ICT-specialisten.
  • Het aandeel van Roemeense burgers van 20 tot 29 jaar met een Bachelors Degree in Science, Technology, Engineering en Mathematics (STEM) daalde van 16,6 naar 14,4, vergeleken met 19,1 in de EU.

Roemenië ligt onder het EU-gemiddelde op alle digitaliseringsparameters

How the Dutch are doing business in Romania

Many Dutch companies have found their way to Romania. For years, the Netherlands has been the number 1 foreign investor in Romania and a top 10 trading partner. It’s clear that Dutch companies enjoy doing business here, and even shifted part of their production and other facilities for economic and strategic reasons. Let’s hear from some Dutch companies about the success of their businesses in Romania.


Dragos Geletu, managing director Kuijken Logistics Group (KLG)
Could you tell us about your company in Romania?
Geletu: KLG Europe offers worldwide logistic services, from transport by road, water or rail to value added services in our modern warehouses. KLG is family owned company that has 100 years of history, 3 generations, with its headquarters in Venlo, the Netherlands. We opened KLG Romania 12 years ago starting from zero, now having a company of EUR 40 million turnover, over 500 employees, over 70.000 sq m of warehousing space with modern technologies and an investment of over EUR 30 million. In Romania, KLG has experienced one of the most dynamic growth over the last years. The head office of KLG Romania is located in Bucharest, we are active in 8 other locations: Cluj Napoca, Constanta, Craiova, Brasov, Timisoara, Bacau, Buzau and Sibiu.
What makes doing business in Romania attractive?
Geletu: KLG decided to invest in Romania especially for the great potential of people. That was the main reason and it is still important element of our future strategy. We believe in the potential of Romania and its people.
How do you see your business develop in the coming years?
Geletu: We will for sure grow in the same way as for the last years probably not only organic but also through investments and acquisitions.


Vassilis Stavrou, CEO Mega Image(Ahold-Delhaize)
Could you tell us about your company in Romania?
Stavrou: Since our first supermarket opened in 1995, we have grown to become a loved brand on the Romanian market, with a particularly strong presence in Bucharest as the no. 1 supermarket awarded by our clients. At this moment, our network has over 600 stores around the country, with a team of over 11.000 people working together to bring fresh inspiration to our customers every day and helping them enjoy their life.
At the heart of Mega Image growth and expansion on the local market is the unique philosophy based on the simple idea of making our customers enjoy their life. To bring this philosophy to life, our vital business assets are proximity, enhanced food experience, best shopping experience, quality and innovation. Our customers turn to us for the difference we make through innovative, great value products and best price, and also through our stores design, whether they are looking for healthy food, cooking inspiration or just something different to celebrate a special occasion.
What makes doing business in Romania attractive?
Stavrou: The competitive retail market is moving at high speed, with a continuous evolution and growth every year. Romanian consumers have an imperative role in guiding the entire retail market, acting as very active consumers, adopters of recent trends and demanding for best offers and quality services. In the latest years, Romanian consumers have become more attentive to what they buy and, in the meantime, they have added a new selection filter for any purchase, along with price and quality: it’s about the store experience.In a highly competitive market with high demands from consumers, Mega Image stands out as more than a supermarket, but as one of Romanians’ best loved and responsible retailers. The secret behind this achievement is a constant meet of consumers’ needs through food experience and an inspiring shopping experience in all the stores, especially in the Concept Stores that offer an ultimate customer experience.
How do you see your business develop in the coming years?
Stavrou: We’ve started this journey more than 20 years ago and we believe we made a valuable change in what the shopping experience means for Romanians. We’ll go further and continue to be more than a supermarket, but an inspiring brand, continuously evolving and bringing fresh inspiration every day.


Herman Wierenga, managing director ORTEC
Could you tell us about your company in Romania?
Wierenga: The story of ORTEC Central and Eastern Europe began in 2008 when I, together with a colleague, established a division in Bucharest, to support ORTEC’s customers in the region. Now, we have become one of the largest Dutch tech companies in Romania and continuously strive to positively impact the market and the next IT&C generation, through smart mathematical solutions, a strong regional presence, partnerships with universities and more. During our 10 years of activity, we developed at a sustainable pace, we hired more people every year, reaching 160 people and grew our customer base to over 100 organizations. The most profitable areas for us are transport, logistics, and retail. ORTEC will continue to invest in our Romanian operations. We will start up new research & development teams in Bucharest and also in other areas we are continuously expanding.
What makes doing business in Romania attractive?
Wierenga: We consider Romania as much more than an outsourcing location: it is a great place for building a business, to expand our worldwide presence and to excel in research, development & innovation. Romania has a lot of talented IT professionals who are flexible, smart and independent. We are global leader in the field of Planning & Optimization, we make, sell and implement our own products and our developers in Bucharest work with the newest technologies and innovations. I think this is also the future for Romania’s IT sector: less focus on outsourcing and more focus on software creation, research & development. We’ve had the pleasure of working with leading companies delivering added value to their business-critical processes through the power of mathematics. By creating and developing ORTEC’s collaboration with universities, we bring together our experts, support education with best practices in the field and provide a platform for research, development and innovation.
How do you see your business develop in the coming years? Wierenga: We will continue our rapid growth in Central and Eastern Europe from our regional headquarters in Bucharest. The demand for our solutions in the region is growing, as companies understand more and more the need for efficiency, automation and optimization. And, because our Romanian staff is also very appreciated by our customers outside the CEE region, we also foresee an expansion of the number of people working for global projects and software development.


Michal Szczurek, CEO ING Bank Romania
Could you tell us about your company in Romania?
Szczurek: ING Bank Romania is the first foreign bank to enter the Romanian market after communism, 24 years ago, and since then it has been a benchmark of innovation. We were the first supplier of electronic banking services in 1995 and, in 2004, the first to introduce the SelfBank concept. Now ING is well-known for its digital services, including internet banking services for both retail and corporate, and its banking products available online on all three business lines: wholesale banking, mid-corporate and retail.With great focus on customer experience put in by the 3000 people working for ING in the country, we reported the highest organic growth among the top ten banks in the country and finished 2017 as the 6th bank according to assets and 4th according to profit.
What makes doing business in Romania attractive?
Szczurek: If I were to choose the top three reasons why doing business in Romania is attractive, I would summarize those in three areas: dynamic  growth in banking sector; demanding clients and great people.Romania is a growth market and we believe there is room for growth and innovation, emphasizing on digital and technological advancement. Our clients demand more of us every day comparing us not with other banks, but with top digital platforms worldwide.
We have great people within ING who thrive on change and innovation and we continue to look for and  find great people in Romania that help us grow and meet the challenges our clients raise.
The fast pace in which ING grew also demanded more involvement in the local communities in Romania. In the past four years, we grew our CSR investment from EUR 0.9 million to EUR 7.8 million, focusing on promoting entrepreneurship, empowering people to deal with financial problems, supporting urban development and community development programs.
How do you see your business develop in the coming years?
Szczurek: We invested approximately EUR 10 million per year in digitalizing our services and products so that we meet not only our customers’ needs today, but the global trends of tomorrow. We believe the rate of growth will remain positive and there is still room for organic growth on all business lines.
However, when it comes to banking services, I believe customer experience will be the game changer and I trust our fantastic ING team will continue to rise to the challenge to continuously improve customer experience.


Philip Aarsman, Managing Director Business Lease Romania
What are the focus points and the challenges for Business Lease in 2018?
Aarsman:Enough I would say. Business Lease has been on the Romanian market for over three years now and since the very beginning we have focused on CARE and Total Cost of Mobility optimization. The best solutions for our customers’ most pressing needs – this is our aim.
In 2018 we want to add new products to our portfolio in order to facilitate  the need for personalized services required by fast growing industry segments, such as courier and distribution areas. We also want to introduce our clients to a new approach over full service operational leasing by consolidating our partnerships in which strategic focus areas such as cost, time and operational efficiency integrate client care.
Business Lease starts the year committing to a new mission: Passion for Mobility, please check our new website. We are dedicated to bringing mobility to a new level by creating innovative mobility opportunities with new power trains (EV and Hybrid) and allowing users to integrate various means of transport: vehicle, bike, train, subway, car sharing etc.
What are the innovative solution Business Lease propose for fleet administration?
Aarsman:Business Lease has kept up with the changes and launched Connected Care, a program through which all the vehicles in our fleet are connected to a database recording online: their mileage, fuel consumption and other important notifications a driver might receive via its car dashboard. These data allow us to be efficient and proactive by directing our users in due time for servicing, thus optimizing costs and time. Our clients and users receive daily updated information about their vehicles and fuel consumption in order to manage and reduce the total costs of mobility.
How will fleet management and operational leasing evolve in the next 5 years?
Aarsman: The demand for operational leasing services has grown and we expect this trend for the years to come mainly due to the fact that companies started to understand, valuate and appreciate the benefits of operational leasing in terms of administrative, process and as a result important financial advantages. This financing solution offers multiple benefits to companies by decreasing costs and time involved in the administration of the fleet. Vehicle fleet is after HR costs, still a significant part of the budget of many companies, as cars are an important working tool or employee benefit. Operational leasing offers companies the possibility not having to invest in their vehicle fleet, but to focus on their core business and to pay just for the usage, with no risks related to its depreciation or unexpected costs during the exploitation time.
Are electric and hybrid vehicles a solution for companies?
Aarsman:For vehicles with multiple stops during the day, driving an average distance of 100 km per day, such as LCVs, courier vehicles, as well passenger transport vehicles, electric vehicles could even be the best solution. In Romania, Business Lease is a pioneer in this area and has already clients who adopted electric solutions even before Rabla Plus program was introduced.
How do you feel the pulse of the operational leasing in Romania?
Aarsman:Bucharest remains at this moment the most deveoped area in terms of operational leasing consumption and we have recorded here our highest business increase. (International) companies are familiar with the concept, they used the service with good results in other countries and are willing to adopt it. The western part of the country where impressive results in terms of economic growth have been recorded is still in the phase of assimilating the concept. We have here a very solid community of local entrepreneurs who need to be trained into learning the advantages of operational leasing and understanding the benefits of outsourcing all fleet management time consuming operations and risks. We took up this challenge last year when we opened our new regional branch for Transilvania in Cluj because being close to your (potential) customers is crucial to start a business and develop the cooperation with them.


Loredana Van de WAART, Partner, GRUIA DUFAUT LAW OFFICE
How do foreign investors see the economic developments and the business climate in Romania, from your experience as a business attorney?
Van de Waart: Romania remains an attractive destination for foreign investors specializing in emerging markets, in the context of a strong economic growth of 6.9% in 2017, which is, unfortunately, based mainly on consumption. In order to become a privileged destination in the region for medium and long-term investments – the only ones able to reduce the gap between Romania and the rest of the European countries – we must come up with concrete projects to present to investors. One solution would be to stop adopting so many strategies and instead to implement those already approved. It is a pity that, although Romania has recorded an important economic growth, this growth is not reflected in the living standard of the population. Why? Because Romania still lacks investments and stakeholders have shown that they are not able to ensure a competitive framework.
When deciding whether to enter a market or not, investors analyze several indicators, which concern: economic performance, political and legislative stability, market size, supply of logistics spaces, infrastructure status, labor costs, productivity. Or, the net foreign direct investment (FDI) flow recorded by Romania in 2016, according to the National Bank of Romania, was 4.5 billion euros (compared to 9.5 billion euros in 2008, before the crisis), significantly lower than the volume of investments attracted by countries in the region, such as Poland, the Czech Republic or Hungary. Unfortunately, last year’s fiscal and legal changes, poor infrastructure and even the accelerated rise in labor costs in some sectors are important challenges for foreign investors and local entrepreneurs alike. But the battle is not lost, the regional competition is undergoing, and Romania should take advantage of its business opportunities in various sectors and capitalize its strengths. Significant M&A transactions, as well as state investments are still expected in Romania. As far as the investment framework is concerned, Romania must abandon fiscal instability and diversify its fiscal incentives, in particular to attract investment in innovative technologies, research and development centers.
You have recently been elected as a member of the board of directors of the Dutch Chamber of Commerce in Romania. How can Romania attract more Dutch investments? What can be done?
Van de Waart: Indeed, in March, I have received the NRCC members’ vote for a membership in the Board. This vote honors me and also represents a challenge for me. The expectations of the business community reunited under the NRCC concern both the improvement of the business environment and the promotion and enforcement of the economic Dutch business model, which is particularly performant in terms of innovation and development, education policies, health. The Dutch economy is one of the most dynamic poles of the EU, both in terms of trade and industry. But, besides the reputation of the Dutch to excel in the art of trade, they are champions of innovation in many economic sectors. According to the “European Innovation Scoreboard” for 2017, published by the European Commission, the Netherlands is among the “innovation champions”, alongside Germany, Denmark, the UK and Sweden, which means that the results of these countries in innovation are well above the European Union average.In comparison, Romania is not even among “moderate innovators”, unlike other countries from our region, such as Croatia, Hungary, Poland, the Czech Republic or Slovakia; Romania is only part of the group of countries with “modest innovation”.
Or, this is paradoxical, because Romania has a skilled labor force and it should create the economic and social conditions to keep this labor force in the country, while helping it grow (for example, by attracting more European funds). The EU offers significant funding to innovation, research and development projects, but Romania does not seem to realize their importance. Romania should take the Dutch example, as the Netherlands is a reservoir of research and development centers. Its key sectors are agro-food, high-tech systems and materials, chemicals and health, high tech and innovative technology, creative industry – exactly the sectors where Romania lacks development.
On the other hand, in order to attract new Dutch investments, Romania must prove legislative predictability and, more importantly, come up with coherent projects and demonstrate a firm attachment to European values. The Dutch are pragmatic and direct people, who value fairness and rigor.
How does the GRUIA DUFAUT Law Office support investors wishing to enter or develop their business on the local market? What distinguishes you from other law firms?
Van de Waart: Entering a market implies a global approach from investors. They need to understand the business environment and local market specificities and this is where we come in. We assist them from the very beginning, we try to have the best understanding of their business, of their objectives, to provide them with “tailor-made” solutions, compliant with the laws of Romania.
Our law firm has accumulated over 25 years of experience in the field of foreign investments. This allows us to come up with a double perspective – on Romanian and European law in general -, which enables us to successfully handle the matters entrusted to us by our clients, who are mainly French, Dutch, Italian, Belgian and Swiss investors.
We frequently advise and assist our clients in complex matters, corresponding to our main areas of expertise: M&A (company, asset sales/acquisitions, business transfers, greenfield investments), real-estate transactions (real-estate due diligence, transaction structuring, assistance during negotiations and document drafting), public procurement and PPP, labor law, fiscal law, competition law and European law. We also represent our clients in court, in litigations and commercial arbitration procedures.
This double perspective we offer to our clients is an important differentiating feature because it comes along with a thorough knowledge of case law. Then, although in law practice we can not talk about spectacular innovations, our vision of law enforcement and initiatives for the implementation of European models into Romanian practice are key elements that differentiate us.


Gerke Witteveen, President, Netherlands Romanian Chamber of Commerce (NRCC)
The NRCC is a network of organizations for any business with an interest in Dutch-Romanian business cooperation, irrespective of size or origin. Our almost 200 members are a variety of large corporations and SMEs, Dutch and Romanian, and spread across a wide range of sectors of the economy.
In terms of consolidating the business partnerships between the countries, we organize various events for the existing Dutch-Romanian business community. Our knowledge events serve to inform and support our members on current topics. Our networking events provide opportunities to meet each other and develop new business partnerships.
In Romania, the Dutch business community is very big compared to other countries from the region and it is a known fact that the Netherlands is the biggest source of foreign investments in Romania since many years now (NL accounts for 25 percent of the FDI in Romania according to National Bank of Romania in May 2017).
Today, the Dutch companies existing in Romania employ over 200.000 people, being both large corporations and small and medium sized companies or even individual entrepreneurs. This confirms the strong economic ties between the Netherlands and Romania. Moreover, the number of Dutch investors in Romania is expected to grow in the coming years, as we are seeing through NRCC studies and discussions with partners in NL.
Therefore, as you may know, on the 27th of April every year we celebrate our King Willem-Alexander birthday and we brought this celebration to Romania as well through our flagship yearly event NRCC Orange Night. This year it will be held on the 26th of April at Radisson Blu Bucharest together with Dutch-Romanian business community and our members. Through this event we strive to connect and link the two business communities in order for a long and great future collaboration.